Aquaduct turfvaart Nispen, 29 juni

Luister naar het kabbelen van de Watermolenbeek, geniet van de stilte die zo nu en dan verstoord wordt door het verkeer dat, onbewust van de historie van dit gebied, voortraast richting Roosendaal of op weg naar goedkope benzine in België.

De brug die hier over de Watermolenbeek ligt, is niet wat het lijkt! Nu is het een brug, maar vroeger liep hier een turfvaart die met een aquaduct de Watermolenbeek kruiste. Dat turfverleden willen we met dit concert enigszins laten herleven.

De geschiedenis van de turf in onze streek begint rond 1250. Het was het ‘bruine goud’, want het bracht een bescheiden welvaart voor de turfstekers, maar meer nog voor de heren die het gebied in hun bezit hadden. Tot 1750 werden er miljoenen turven in deze streek gestoken.

Kerk in NispenLangs de turfvaart, die nu als weg zichtbaar is, werd de turf naar de Roosendaalse haven vervoerd. Iedereen kent wel de Brugstraat in Roosendaal. Ook dat was een turfvaart waarlangs de turfschuiten naar de haven werden getrokken om daar overgeladen te worden op schepen die de brandstof voornamelijk naar de Vlaamse steden vervoerden. Vooral de abdij van Tongerlo was actief bij de ontginning van de veengronden en eeuwenlang bleef de handel in turf een belangrijke bron van inkomsten.

Nispen vervulde, als één van de oudste dorpen in ons gebied een belangrijke rol in de exploitatie van turf, vandaar ook de turfvaart die van hieruit richting Roosendaal loopt.

Op de plaats waar nu het concert plaatsvindt, wil men in de toekomst het aquaduct van weleer weer zichtbaar maken in het landschap.

TurfschipEen werkgroep ‘Herleving Turfhistorie West-Brabant’ heeft de afgelopen jaren een fietsrouteboek geschreven met negen routes door West-Brabant langs turfrelicten en voor het onderwijs werd een interactieve website gebouwd: www.wegvandeturf.nl.

Daar zijn schitterende afbeeldingen te zien uit het rijke turfverleden van Nispen en Roosendaal, maar ook een ‘foto’ van het aquaduct van fotografisch kunstenaar Ben Steffen.

Geniet van het concert en droom weg in het verleden, zonder te denken dat het een ‘goeie, ouwe tijd’ was, want het was op de turfvelden hard werken in weer en wind.

TEKST: RENÉ HERMANS